بهمن بهرامی
مدیر مسئول دزآرمان
در سیاست خارجی کشورها، مخصوصا در شرایط تشدید تنش و در دوران جنگ همواره اصل بر این بوده که دولتها، نهادهای تصمیم گیر و نیروهای نظامی، برنامهها، اهداف راهبردی، طرحهای عملیاتی و اهرم های اعمال فشار بر دشمن را در سطوح بالا و بهصورت کاملا محرمانه و امنیتی نگه دارند، دلیل این کار آن است که این ظرفیتها در زمان مناسب و در شرایطی که بیشترین بازده و اثرگذاری را دارند، بهکار گرفته شوند تا ضمن امکان تحمیل هزینه بر دشمن و ایجاد بازدارندگی، زمینه پیروزی در میدان نبرد نیز ممکن شود
متاسفانه در کشور ما مخصوصا در جنگ تحمیلی رمضان، بارها مشاهده شده که برخی اهداف و ظرفیتهایی که میبایست بهعنوان برگهای برنده و در زمان حساس و طلایی مورد استفاده قرار گیرند، پیش از مرحله اجرا و بواسطه اظهارنظرهای شتابزده برخی مسئولان و افراد تریبوندار، علنی و رسانهای میشوند این مسئله نه تنها اصل غافل گیری را از بین میبرد، بلکه به دشمن این امکان را میدهد که برای تقویت هدف موردنظر، خنثیسازی آن یا حتی ایجاد امکان جابهجایی و دور زدن آن اقدام کند
حالا که ایران توانسته با تصمیم راهبردی، و استفاده از ظرفیت جغرافیایی خود، جنگ را به تنگه هرمز بکشاند و با بسته نگهداشتن این گلوگاه حیاتی، جریان تجارت جهانی را مختل و برای متجاوزان و حامیان آنان هزینهسازی کند و در نهایت دشمن را به سمت پذیرش آتشبس سوق دهد، لازم است به یک موضوع مهم نیز توجه شود و آن این است که کشورهای منطقه، پس از درک اهمیت تنگه هرمز و مشاهده آثار مستقیم و غیرمستقیم آن بر منافع اقتصادی خود به مرور به سمت طراحی و اجرای مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت و دور زدن این گذرگاه استراتژیک حرکت خواهند کرد، احتمالا بجای بارگیری نفت در خلیج فارس، تلاش خواهند کرد نفت را از طریق خطوط لوله زمینی به سواحل دریای عرب یا دریای سرخ منتقل کرده و در آن نقاط بارگیری کنند تا از یک سمت کنترل ایران بر تنگه را بی اثر کنند و از سمتی دیگر در صورت تکرار جنگ، اهمیت و کارکرد برگه بستن تنگه هرمز را برای ایران کاهش دهند
باید گفت که تنگه هرمز تنها یک مسیر عبور برای ناوگان دریایی و کشتیهای تجاری و نفتکش نیست، بلکه یکی از مسیرهای عبور کابلهای زیر دریایی اینترنت بینالملل نیز بهشمار میرود، موضوعی که از نظر جنگهای نوین، جنگ زیرساختی، امنیت سایبری و فشار راهبردی، دارای اهمیت خاصی است ایران میتواند در زمان مناسب از این اهرم نیز برای وارد آوردن ضربه به دشمن و افزایش هزینه هرگونه تجاوز نظامی علیه کشور بهره برداری کند،اما احتمالا این ظرفیت پس از آنکه در یک نشست تصمیم گیری مطرح شد متاسفانه به واسطه ذوقزدگی برخی مسئولان، در تریبونها و فضای مجازی بازتاب یافت و در مدت کوتاهی به تیتر رسانههای خارجی تبدیل شد
در نتیجه اهرمی که ایران میتوانست در سکوت کامل، در جنگ احتمالی دیگر از آن بهره برداری کند، بطور عمومی منتشر شد و قطعا دشمن نیز سعی خواهد کرد تا با طراحی راهکارهای فنی، عملیاتی یا زیرساختی، هزینه آسیبپذیری این کابلها را کاهش دهد یا حتی مسیر آنها را از تنگه هرمز منحرف سازد و به این ترتیب، این اهرم نیز ممکن است بخش قابلتوجهی از اثربخشی خود را از دست بدهد
متاسفانه در سالهای اخیر بسیاری از برنامهها و طرحهای محرمانه، بهدلیل عدم سکوت رسانهای یا ذوقزدگی برخی مسئولان، به رسانهها یا محافل عمومی درز پیدا کرد و همین امر زمینه سواستفاده دشمن و بهرهبرداری از اطلاعات و ظرفیتهای کشور علیه منافع ملی را فراهم آورده است به همین دلیل ضروریست نهادهای نظارتی و امنیتی در دوران جنگ و تنش، برای مسئولانی که به موضوعات حساس دسترسی دارند، اصول حفاظت گفتار و نحوه حفاظت از اطلاعات حساس را آموزش دهند تا دشمن بدون تلاش و پرداخت هزینه از اهداف نقشهها و ظرفیتهای راهبردی کشور مطلع نشود و امنیت ملی بخاطر هیجان و ذوق زدگی یک مسئول از دسترسی به اطلاعات دست اول در معرض آسیب قرار نگیرد
